Stapelen
Om te komen tot een goed gestapelde foto die geschikt om verder verwerkt te worden van met name deepsky objecten moeten er buiten veel Light subs (foto's) ook drie soorten andere subs (kalibratiesubs) gemaakt worden.
De kalibratiesubs worden gemaakt om de tekortkomingen van de sensor (stof/ruis) en het optische pad (stof/lichtafval) te verminderen waardoor de signaal/ruisverhouding (SNR) groter wordt en de uiteindelijke foto er 'schoon' uit ziet.
Wat ook bijdraagt aan het verminderen van ruis (valse fotonen die door 'sensor electronica' en hot (half defecte) pixels veroorzaakt worden en die geen relatie hebben met de fotonen van het object) is actieve of passieve koeling van de sensor.
De kalibratiesubs worden gemaakt om de tekortkomingen van de sensor (stof/ruis) en het optische pad (stof/lichtafval) te verminderen waardoor de signaal/ruisverhouding (SNR) groter wordt en de uiteindelijke foto er 'schoon' uit ziet.
Wat ook bijdraagt aan het verminderen van ruis (valse fotonen die door 'sensor electronica' en hot (half defecte) pixels veroorzaakt worden en die geen relatie hebben met de fotonen van het object) is actieve of passieve koeling van de sensor.
De kalibratiesubs worden als volgt genoemd: Darks, Biases en Flats. Tesamen met de Lights vormen ze uiteindelijk de gestapelde foto. Als voorbeeld hieronder de vier soorten subs met uitleg gemaakt met als voorbeeld van een Canon EOS R.
Lights - Dit zijn eigenlijk gewone foto's zoals je die ook maakt van een avond- of nacht scène in bijvoorbeeld een verlichte stad; statief, lange sluitertijd, hogere ISO en een lichtsterk objectief of telescoop.
De kunst is om zo veel mogelijk licht te vangen daar de deepsky objecten redelijk 'donker' zijn. Sluitertijden van enkele seconden tot 5 minuten zijn geen uitzondering.
Daar je eigenlijk nog meer licht nodig hebt moet je wel 100 of meer van deze foto's maken. Als er in plaats van een kleuren camera een mono camera gebruikt wordt moeten er Lights gemaakt worden voor elke kleur (RGB) door middel van een rood, groen en blauw filter.
De kunst is om zo veel mogelijk licht te vangen daar de deepsky objecten redelijk 'donker' zijn. Sluitertijden van enkele seconden tot 5 minuten zijn geen uitzondering.
Daar je eigenlijk nog meer licht nodig hebt moet je wel 100 of meer van deze foto's maken. Als er in plaats van een kleuren camera een mono camera gebruikt wordt moeten er Lights gemaakt worden voor elke kleur (RGB) door middel van een rood, groen en blauw filter.
Bortle 8,4 | Brandpuntsafstand 200 mm | Sluitertijd 60 s | Diafragma f/4 | ISO 400
Afbeelding 1 - Voorbeeld van een Light.
Darks - Deze worden gemaakt om zogenaamde 'amp glow' en 'hot pixels' van de sensor vast te leggen zodat deze in het stapel proces van de Lights worden afgetrokken. Deze foto's zijn donker omdat deze foto's met de lensdop op het objectief of telescoop genomen moeten worden.
De sluitertijd, ISO en temperatuur moeten dezelfde zijn als op 'locatie'. Het aantal mag beperkt worden tot 25 foto's.
Om het effect duidelijker te laten zien is de originele Dark foto in Lightroom Classic met 5 stops overbelicht en de hooglichten met 50% verhoogd.
De sluitertijd, ISO en temperatuur moeten dezelfde zijn als op 'locatie'. Het aantal mag beperkt worden tot 25 foto's.
Om het effect duidelijker te laten zien is de originele Dark foto in Lightroom Classic met 5 stops overbelicht en de hooglichten met 50% verhoogd.
Afbeelding 2 - Voorbeeld van een Dark.
Biases - Bias foto's moeten gemaakt worden met de lensdop op het objectief of telescoop. De sluitertijd moet de snelste sluitertijd zijn die voorhanden is op de camera, bijvoorbeeld 1/8000 sec. ISO en temperatuur doet niet ter zake. Deze foto's worden gemaakt om ruis welke veroorzaakt wordt door de sensor elektronica te verwijderen tijdens het stapelproces. Deze foto's zijn uiteraard ook donker en er worden er ongeveer 25 stuks gemaakt.
Om het effect duidelijker te laten zien is de originele Bias foto in Lightroom Classic met 5 stops overbelicht en de hooglichten met 50% verhoogd.
Om het effect duidelijker te laten zien is de originele Bias foto in Lightroom Classic met 5 stops overbelicht en de hooglichten met 50% verhoogd.
Afbeelding 3 - Voorbeeld van een Bias.
Flats - Dit zijn foto's die het stof en vuil op de sensor alsmede de lichtafval (vignettering) van het objectief of telescoop (optische trein) laten zien. Tijdens het stapel proces worden er door middel van software maskers deze onvolkomenheden verwijderd.
De voorzijde van het objectief wordt met een stuk wit laken of t-shirt afgedekt en naar een gelijkmatige lichtbron (lucht, raam of flatpanel) gericht. De camera moet op de diafragmavoorkeuze ingesteld worden met het diafragma op de waarde die op de 'locatie' is gebruikt. Ongeveer 25 foto's zijn genoeg.
De voorzijde van het objectief wordt met een stuk wit laken of t-shirt afgedekt en naar een gelijkmatige lichtbron (lucht, raam of flatpanel) gericht. De camera moet op de diafragmavoorkeuze ingesteld worden met het diafragma op de waarde die op de 'locatie' is gebruikt. Ongeveer 25 foto's zijn genoeg.
Afbeelding 4 - Voorbeeld van een Flat.
De vier soorten subs worden geopend met stapelsoftware zoals StackingWizard of software die aanwezig is in de DwarfLab Draco SHO smart-telescoop en dan begint de magie.
Deze software gaat bewerkingen uitvoeren en stapelt de foto's zodanig dat er een foto ontstaat waar veel data in 'verborgen' zit, het ruisniveau flink verlaagd is en de vignettering, lens- en sensorstof zijn verdwenen.
Deze software gaat bewerkingen uitvoeren en stapelt de foto's zodanig dat er een foto ontstaat waar veel data in 'verborgen' zit, het ruisniveau flink verlaagd is en de vignettering, lens- en sensorstof zijn verdwenen.
Bewerken
De uiteindelijke foto (zie afbeelding 5) moet nog wel met fotobewerkingssoftware bewerkt worden zoals bijvoorbeeld AstroWizard. De bewerkte foto wordt daarna geïmporteerd in Adobe Lightroom Classic voor organisatie en om metadata toe te voegen.
Afbeelding 5 - De gestapelde en bewerkte foto met plate solve informatie (namen van Deepsky objecten) geprojecteerd.