Beeldhoek of Field of View (FOV)
Laten we eerst bekijken wat een booggraad, boogminuut en boogseconde is aan de hemel en wat voor symbolen we daarbij gebruiken.
- 1 booggraad [°] is een 1/360 deel van een cirkel (van noord, oost, west, zuid naar noord) of de hemelbol.
- 1 boogminuut ['] is een 1/60 deel van een graad en bestaat uit 60 boogseconden.
- 1 boogseconde ["] is een 1/60 deel van een boogminuut en een 1/3600 deel van een graad.
Een letterlijke vuistregel is als je met een gebalde volwassen vuist je arm strekt naar de sterrenhemel je vuist ongeveer 8 booggraden (8°) breed is. Als voorbeeld nemen we de Orion Nevel M42 zoals te zien als rode vlek midden onder in afbeelding 1. Dit Deep Sky Object heeft een schijnbare afmeting van ongeveer 1 x 1° in de sterrenhemel, d.w.z. één knokkel breed van de vier knokkels van de vuist.
De volle Maan heeft een schijnbare diameter aan de hemel van een 1/2° of 30".
1. Wide Fields van Deep Sky Objecten

Het doel is om met de montering Wide Field foto's te maken van Deep Sky Objecten met een Canon camera en objectieven. Het is het onderdeel van de astrofotografie die het meeste tijd kost tijdens het fotograferen als ook in de nabewerking.
Hoe 'wijd' is eigenlijk een Wide Field? Bij aardse onderwerpen beginnen (super)teleobjectieven bij een brandpuntsafstand van 400mm en dit noemen we al een zeer kleine beeldhoek maar bij de toepassing op hemelobjecten is 400mm een Wide Field objectief/telescoop. Serieuze telescopen beginnen pas bij ongeveer 700mm en hogere brandpuntsafstanden waarmee je dan wel Narrow Field foto's kan maken.

1a. Canon EOS R + Canon RF70-200mm f/2.8L IS USM
De foto's gemaakt met dit objectief en camera geven een beeldhoek van 10,2 x 6,8° bij een brandpuntsafstand van 200mm. Zie rode kader op onderstaande afbeelding 1a.
Bij een sensorresolutie van 30Mpx (7620 x 4480px), een sensorafmeting van 36 x 24mm en een pixelgrootte van 5,34µm geeft deze camera i.c.m. bovenstaand objectief een optische resolutie van 5,5"/px. Dat wil zeggen dat een object met een schijnbare afmeting van 5,5" aan de hemel wordt afgebeeld op 1px op de sensor en beeldscherm bij een 100% weergave.
Zoals we weten is de Orion Nevel M42 ongeveer 1° breed als hoog. 1° = 60' = 60 x 60" = 3600". 3600" / 5,5"/px = ±650px. De Orion Nevel wordt dus met 650 x 650px weergegeven op de sensor.

Afbeelding 1a - Stellarium laat door de rode omlijning zien wat het beeldveld is op 200mm i.c.m. een 36 x 24mm sensor.

1b. Canon EOS R + Canon EF400mm f/5.6L USM
De foto's gemaakt met dit objectief geven een beeldhoek van 5,1 x 3,4°, Zie rode kader op onderstaande afbeelding 1b. Dit geeft dus een verdubbeling van de resulutie (2,7"/px) en de Orion Nevel wordt dus 2x zo groot weergegeven met vier keer zoveel pixels, namenlijk 1300 x 1300px. Hierdoor zijn er meer details zichtbaar.
De Orion Nevel is ongeveer 1° breed als hoog. 1° = 60' = 60 x 60'' = 3600". 3600"/ 2,7"/px = ±1300px.

Afbeelding 1b - De rode omlijning laat hier zien wat het beeldveld is op 400mm i.c.m. een 36 x 24mm sensor.

2. Overzicht- en detailopnamen van de Zon en Maan

Het tweede doel is om met de aangepaste montering overzicht- en detailopnamen te maken van de Zon en de Maan met een Canon camera en objectieven.
2a. Canon EOS R + Canon EF400mm f/5.6L IS USM + Canon EF Extender 2x III met de volledige sensorresolutie
Bovenstaande apparatuur heeft een beeldhoek van 2,4 x 1,4° bij een brandpuntsafstand van 800mm (2x 400mm). Zie rode kader op onderstaande afbeelding 1a.
Bij een sensorresolutie van 30Mpx (7620 x 4480px), een sensorafmeting van 36 x 24mm en een pixelgrootte van 5,34µm geeft deze samenstelling een optische resolutie van 1,4"/px. Dat wil zeggen dat een object met een schijnbare afmeting van 1,4" aan de hemel wordt afgebeeld op 1px op de sensor en beeldscherm bij een 100% weergave.
Zoals we weten is de Zon ongeveer 30' in doorsnede. 30' = 30 x 60" = 1800". 1800" / 1,4"/px = ±1280px. De Zon wordt dus met 1280 x 1280px weergegeven op de sensor. De Zon wordt in zijn geheel afgebeeld.

Afbeelding 2a - De rode omlijning laat hier zien wat het beeldveld is op 800mm i.c.m. een 36 x 24mm sensor.

2b. Canon EOS R + Canon EF400mm f/5.6L IS USM + Canon EF Extender 2x III met Liveview 5x zoom
Als we dezelfde configuratie als bij 2a gebruiken maar een andere opnametechniek gebruiken dan resulteerd dit in een detailopname van de Zon. Dit kan gerealiseerd worden door de Liveviewafbeelding van de camera met 5x zoom op te nemen als een filmje (AVI) of met een zo hoog mogelijk aantal afzonderlijk JPG's per seconde.
Hierdoor creëren we een beeldhoek van 31 x 21' bij een brandpuntsafstand van 800mm (2x 400mm). Zie rode kader op onderstaande afbeelding 2a.
Bij een sensorresolutie van 30Mpx (7620 x 4480px), een sensorafmeting van 36 x 24mm en een pixelgrootte van 5,34µm geeft een Liveviewweergave met 5x zoom een schijnbare sensorafmeting van 7,2 x 4,8mm (1 pixel op 1 pixel) wat uiteraard ook een optische resolutie geeft van 1,4"/px. Dat wil zeggen dat een object met een schijnbare afmeting van 1,4" aan de hemel wordt afgebeeld op 1px op de sensor en beeldscherm bij een 100% weergave.
Zoals we weten is de Zon ongeveer 30' in doorsnede. 30' = 30 x 60" = 1800". 1800" / 1,4"/px = ±1280px. De Zon wordt dus ook met 1280 x 1280px weergegeven op de schijnbare sensor van 7,2 x 4,8mm. Het voordeel hiervan is dat de grootte van de AVI en JPG's klein kunnen blijven en computer er beter mee om kan gaan. Er worden geen pixels die niet tot het object behoren meegenomen. Dit is een voordeel voor kleinere objecten aan de hemel zoals Jupiter, Saturnus, Mars, enz.
Met de genoemde camera/objectiefcombinaties en de parallactische montering getoond op de volgende pagina ga ik het bovenstaande proberen te bewerkstelligen.
Back to Top